Od października 2025 r. startuje system kaucyjny w Polsce

SYSTEM KAUCYJNY to mechanizm, w ramach którego konsumenci przy zakupie towarów w opakowaniach objętych systemem ponoszą dodatkową opłatę (kaucję), która w momencie oddania opakowania w punkcie zbiórki jest im zwracana. W Polsce zacznie on działać od października 2025r. Wtedy w sklepach zaczną pojawiać się napoje w opakowaniach objętych systemem, a więc takie, na których znajdzie się wyraźny znak kaucji z jej kwotą.

Jakie korzyści da wprowadzenie systemu?

- zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska przez odpady opakowaniowe;
- zwiększenie poziomu selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych;
- zwiększenie poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych;
- stworzenie pozytywnych nawyków dot. segregowania odpadów.

Zasady działania systemu

1. Przy zakupie napoju w opakowaniu z logotypem od klienta pobierana będzie kaucja.
WAŻNE: kaucja zostanie doliczona do ceny napojów dopiero przy kasie.

2. Wszystkie jednostki handlowe, niezależnie od ich powierzchni, jeżeli oferują napoje 
w opakowaniach objętych systemem, będą pobierały kaucję.
WAŻNE: nie ma tu znaczenia profil działalności danego sklepu tylko oferowane produkty,

3. Opakowania objęte systemem będą odpowiednio oznakowane, logotypem systemu kaucyjnego.
WAŻNE: nie będzie możliwości odebrania kaucji za opakowania bez logotypu.

4. Kaucję będzie można odebrać przy zwrocie opakowania.
WAŻNE: przy zwrocie opakowań, w celu odzyskania kaucji, nie będzie wymagane okazanie paragonu.

5. Opakowanie można będzie zwracać w dowolnym punkcie zbiórki - Obowiązek zbierania opakowań objętych systemem nałożony jest na sklepy powyżej 200 m2, a małe sklepy poniżej 200 m2 mogą dobrowolnie przystępować do systemu.
WAŻNE: opakowań nie należy zgniatać przed oddaniem do punktu zbiórki.

6. Wprowadzono wymóg utworzenia co najmniej jednego stacjonarnego punktu odbierania opakowań i odpadów opakowaniowych objętych systemem kaucyjnym w każdej gminie.
WAŻNE: możliwe będzie tworzenie punktów zbierania pustych opakowań poza jednostkami handlowymi.

Punktami zbiórki opakowań ze znakiem kaucji będą:

- wszystkie sklepy powyżej 200 m², które oferują napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym;
- sklepy poniżej 200 m², w których sprzedawane będą napoje w butelkach szklanych wielokrotnego użytku;
- pozostałe sklepy, które dobrowolnie przystąpią do systemu;
- automaty kaucyjne dostępne także poza punktami handlowymi;
- inne punkty zbiórki;

Opakowania bez oznakowania nie będą objęte zwrotem kaucji

Za opakowania bez oznakowania nie będzie można otrzymać zwrotu kaucji. Na rynku będą produkty, które zostały wprowadzone przed przystąpieniem przedsiębiorców do systemu kaucyjnego. Nie będą więc miały właściwego oznakowania. Za te produkty nie będzie pobierana kaucja oraz nie będzie możliwe otrzymanie zwrotu kaucji. 

Podobna sytuacja pojawi się tuż po przystąpieniu danego wprowadzającego do systemu kaucyjnego. Przedsiębiorca będzie miał zapasy magazynowe produktów bez logo systemu. Ustawa przewiduje również taką okoliczność. Produkty, które zostały wprowadzone do obrotu w okresie 3 miesięcy od dnia przystąpienia do systemu kaucyjnego, nie później jednak niż do dnia 31 grudnia 2025 r., które nie posiadają logo systemu kaucyjnego, mogą być wykorzystywane do momentu ich zużycia, zwrotu lub wyczerpania zapasów.

Opakowania bez oznakowania logo systemu kaucyjnego należy wyrzucać do żółtego pojemnika na odpady. 

Opakowania objęte systemem kaucyjnym powinny pozostać w systemie kaucyjnym, nie powinny jak do tej pory być zgniatane i wyrzucane z innymi odpadami do pojemników na odpady z tworzyw sztucznych lub szkło. 

Systemem kaucyjnym objęte zostały odpady opakowaniowe z tworzyw sztucznych, puszki metalowe i butelki szklane, ponieważ według badań stanowią one jeden z najczęściej zanieczyszczających środowisko rodzajów odpadów. Opakowania szklane wielokrotnego użytku są kluczowym elementem przybliżającym do przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Istnieje zatem potrzeba prowadzenia działań mających na celu popularyzację użycia tego rodzaju opakowania. Najlepszym przykładem zastosowania opakowania wielokrotnego użytku przez producentów jest szklana butelka zwrotna, która może zastąpić około 20 butelek jednorazowego użytku.