02 - 10 - 2025

Barszcz Sosnowskiego – inwazyjny gatunek obcy

Pochodzi z rejonu Kaukazu, skąd został przeniesiony do środkowej i wschodniej części Europy, gdzie stał się rośliną inwazyjną. Sklasyfikowany został w 1944 roku, a nazwany od nazwiska rosyjskiego badacza flory Kaukazu – Dimitrija Iwanowicza Sosnowskiego.

Roślina została sprowadzona w latach 70-tych do PGR-rów w celu zastosowania jej w rolnictwie jako paszy dla zwierząt. Otrzymano jednak bardzo agresywny chwast.

Bezpośredni kontakt z rośliną prowadzi do oparzeń II stopnia, a wydzielane olejki eteryczne w upalne dni poprzez wdychanie powodują zawroty głowy, omdlenia i wymioty. Barszcz Sosnowskiego stanowi zagrożenie zarówno dla fauny jak i flory. Rozprzestrzenia się, pochłaniając coraz większą przestrzeń, a duże, szybko rosnące liście zasłaniają cenne światło słoneczne, bez którego inne rośliny giną. W ten sposób barszcz może rozprzestrzeniać się na setki hektarów tworząc zwarte łany jednogatunkowych monokultur eliminując przy tym inne gatunki roślin i wpływając w znaczny sposób na populację gatunków zwierząt.

Barszcz Sosnowskiego na terenie Polski objęty jest prawnym zakazem uprawy, rozmnażania i sprzedaży.

Przeprowadzona we wrześniu 2024 roku na terenie Gminy Kobylnica inwentaryzacja wykazała, że stanowiska barszczu Sosnowskiego występowały na powierzchni ok. 3,42 ha, w obrębach geodezyjnych: Bolesławice, Dobrzęcino (1,21 ha), Kczewo, Komorczyn, Kobylnica, Runowo Sławieńskie, Słonowice, Sycewice (1,00 ha) i Sycewice PGR.

W 2025 roku Gmina Kobylnica, w celu ograniczenia populacji barszczu Sosnowskiego oraz ochrony cennych gatunków roślin i zwierząt, przeprowadziła na obszarach, na których zinwentaryzowano stanowiska barszczu Sosnowskiego o powierzchni 3,27 ha, w okresie sezonu wegetacyjnego, trzy zabiegi likwidacyjne:

Pierwszy zabieg chemiczny: oprysk miejscowy 2% roztworem środka na bazie herbicydów z grupy SL360;
Drugi zabieg mechaniczno – chemiczny: ręczne ścinanie pąków i oprysk miejscowy - zabieg ścinania pąków miał za zadanie wykluczyć kwitnienie roślin, a miejscowy oprysk 2% roztworem środka na bazie herbicydów z grupy SL360 spowodować zniszczenie kolejnych roślin, a tym samym kolejnej generacji nasion;
Trzeci zabieg mechaniczno – chemiczny: ręczne podcinanie szpadlem korzeni pojedynczych roślin barszczu Sosnowskiego około 10 cm poniżej poziomu gruntu i oprysk miejscowy - zabieg podcinania szyjki korzeniowej skutecznie eliminuje rośliny, natomiast w miejscach pojedynczych skupiska, które powstały po wykiełkowaniu kolejnych nasion, zastosowany został oprysk miejscowy.

Na likwidację stanowisk barszczu Sosnowskiego w 2025 roku Gmina pozyskała środki z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w ramach ogłoszonego „Konkursu na zadania z zakresu ochrony przyrody województwa pomorskiego (edycja 2025)”.

W 2025 roku zaplanowano przeprowadzenie kolejnej inwentaryzacji stanowisk barszczu Sosnowskiego na terenie Gminy Kobylnica. W związku z powyższym, jeśli zauważysz stanowiska barszczu Sosnowskiego lub innego gatunku inwazyjnego zgłoś to: